Furman: nếu bong bóng AI vỡ, thị trường có thể rơi 25%
Cựu kinh tế gia Nhà Trắng Jason Furman cho rằng bong bóng AI vỡ có thể khiến thị trường chứng khoán Mỹ giảm 25% — xóa khoảng 19 nghìn tỷ đô la tài sản của hộ gia đình — dù ông không tin AI nhất thiết là bong bóng.

Bản dịch từ bài tiếng Anh. Nếu có khác biệt, bản tiếng Anh là bản chuẩn.
Câu hỏi Furman cố trả lời
Nếu bong bóng trí tuệ nhân tạo vỡ, thị trường có thể đối mặt với mức giảm lớn hơn nhiều so với những gì nhà đầu tư đang nhận ra, theo cựu kinh tế gia Nhà Trắng Jason Furman. Furman, cựu chủ tịch Hội đồng Cố vấn Kinh tế Mỹ và hiện là giáo sư tại Trường Harvard Kennedy, viết trong một bài luận đăng hôm Chủ nhật rằng chìa khóa để hiểu các rủi ro mà nền kinh tế đối mặt là biết cổ phiếu có thể giảm bao xa nếu AI là một bong bóng sắp vỡ.
Bài luận xuất hiện giữa một giai đoạn tàn khốc với cổ phiếu AI. Cổ phiếu Nvidia đã giảm sáu tuần liên tiếp, chuỗi giảm dài nhất kể từ 2012, xóa 1.7 nghìn tỷ đô la giá trị thị trường, và thị trường đang chờ báo cáo lợi nhuận của Nvidia vào thứ Ba.
Năm thước đo, một kịch bản cơ sở
Furman đề xuất một số phương pháp khác nhau để đánh giá mức giảm tiềm năng, tính từ mức đóng cửa ngày 13 tháng 11. Nếu 7 công ty AI lớn nhất — Nvidia, Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta, Broadcom và Oracle, chiếm khoảng một phần năm thị trường — giảm một nửa, toàn bộ thị trường giảm khoảng 11%, chưa tính hệ quả với các ngành khác.
Nhìn vào các thước đo định giá kết hợp với kỳ vọng lợi nhuận giảm, mức rơi nằm trong khoảng 18% đến 41%, ông nói. Nếu tỷ lệ giá trên lợi nhuận kỳ vọng giảm từ 18.3 về mức trung bình từ năm 1979 là 15.0, thị trường giảm 18%, hoặc 34% nếu lợi nhuận kỳ vọng cũng giảm 20%. Nếu tỷ lệ Shiller P/E trở về mức trung bình từ năm 1979 là 23.6, thị trường giảm 41%. Và nếu mức tăng trưởng vượt GDP danh nghĩa kể từ 2019 bị đảo ngược, thị trường giảm 34%.
Nếu buộc phải chọn, Furman sẽ chọn mức giảm 25% làm kịch bản cơ sở cho một bong bóng vỡ, 35% là kịch bản xấu, và 50% là kịch bản nghiêm trọng và rất khó xảy ra. 'Tất cả các mức giảm này đều lớn hơn nhiều so với những gì thị trường quyền chọn đang định giá là có khả năng xảy ra', Furman viết.

Thị trường đang định giá điều gì
Thị trường quyền chọn hiện đang định giá khả năng xảy ra một đợt giảm mạnh ở mức thấp bất thường. Xác suất S&P 500 giảm 10% vào tháng 12 năm sau là 19%, trong khi xác suất giảm 50% là 2%, dựa trên giá đóng cửa hôm thứ Sáu trên sàn Cboe Global Markets.
Ngay cả kịch bản cơ sở cũng sẽ là cú đánh lớn vào tài sản hộ gia đình: mức giảm 25% sẽ xóa khoảng 19 nghìn tỷ đô la cổ phiếu mà các hộ gia đình sở hữu trực tiếp và qua quỹ tương hỗ và tài khoản hưu trí, Furman nói. Các bài viết tiếp theo của ông sẽ xem xét việc thị trường chứng khoán giảm mạnh như vậy sẽ tác động ra sao tới tiêu dùng và hệ thống tài chính.
- Kịch bản cơ sở nếu bong bóng vỡ-25%
- Kịch bản xấu-35%
- Kịch bản xấu nhất (rất khó xảy ra)-50%
- 7 cổ phiếu AI lớn nhất giảm 50%Toàn thị trường -11%
- Tài sản hộ gia đình bị xóa bởi mức giảm 25%Khoảng 19 nghìn tỷ đô la
Không nhất thiết là bong bóng
Furman lưu ý rằng ông không nhất thiết tin AI là bong bóng, dẫn chứng các bước phát triển công nghệ như điện thoại thông minh và máy bay phản lực, những thứ đã chứng minh không phải là bong bóng. Theo ông, lý do tỉnh táo là ngày nay không giống năm 2000: định giá thấp hơn, lợi nhuận là thật, và nhu cầu về hạ tầng AI vẫn vượt nguồn cung. Furman cũng nói môi trường hiện nay đã khác so với thời kỳ trước vụ sụp đổ dot-com, với các động lực lớn nhất của thị trường ngày nay — các công ty công nghệ lớn như Alphabet và Nvidia — cho thấy tăng trưởng doanh thu vượt trội nhờ sự phát triển của AI.
Thị trường thấp hơn khoảng 3% so với mức kỷ lục vào ngày 13 tháng 11. Dù giao dịch AI có phải là bong bóng hay không, bài tính của Furman đã đặt một con số lên những gì đang bị đe dọa nếu phe lạc quan sai — và lên mức độ thị trường quyền chọn hiện đang định giá quá ít rủi ro.



