P/E quá khứ và P/E tương lai: vì sao một cổ phiếu có hai con số khác nhau
Nvidia giao dịch ở mức 15.68 lần lợi nhuận đã qua và 9.55 lần lợi nhuận kỳ vọng — cùng một giá cổ phiếu, hai chỉ số P/E khác nhau. Khoảng cách giữa hai con số là mức tăng trưởng mà thị trường kỳ vọng, và con số tương lai chỉ là một dự báo.

Bản dịch từ bài tiếng Anh. Nếu có khác biệt, bản tiếng Anh là bản chuẩn.
Một cổ phiếu, hai chỉ số P/E
P/E là giá cổ phiếu chia cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu. P/E quá khứ dùng lợi nhuận của 12 tháng vừa qua; P/E tương lai dùng lợi nhuận kỳ vọng cho 12 tháng tới. Investopedia đưa ra ví dụ đơn giản: một cổ phiếu giá 53 đô la, lợi nhuận 12 tháng qua là 3.44 đô la mỗi cổ phiếu thì P/E quá khứ là 15.4; nếu lợi nhuận dự báo cho 12 tháng tới là 4.77 đô la thì P/E tương lai là 11.1. Cùng một giá, cùng một công ty — chỉ có chữ "E" trong công thức thay đổi.
Nvidia là ví dụ đang diễn ra: cổ phiếu đóng cửa ngày 19 tháng 11 ở mức 145.98 đô la, với P/E quá khứ là 15.68 — dựa trên lợi nhuận 12 tháng qua là 9.31 đô la mỗi cổ phiếu — và P/E tương lai là 9.55, theo Yahoo Finance. Cả hai con số đều đúng, chỉ là chúng trả lời hai câu hỏi khác nhau: công ty đã kiếm được bao nhiêu, và các nhà phân tích kỳ vọng công ty sẽ kiếm được bao nhiêu.
Khoảng cách là mức tăng trưởng mà thị trường kỳ vọng
Khi P/E tương lai thấp hơn P/E quá khứ, các nhà phân tích kỳ vọng lợi nhuận cao hơn, Investopedia lưu ý. Với S&P 500, P/E tương lai rơi xuống 17.7 vào ngày 5 tháng 11 — mức thấp nhất kể từ ngày 1 tháng 11 năm 2023 — và thấp hơn trung bình 5 năm là 19.8 và trung bình 10 năm là 19.1, theo dữ liệu FactSet mà Nasdaq trích dẫn. P/E quá khứ, tính trên kết quả thực tế, là khoảng 25, cao hơn trung bình 5 năm là 24.4 và trung bình 10 năm là 23.7.
P/E tương lai giảm từ mức 22 hồi đầu năm 2026 xuống dưới 18, ngay cả khi chỉ số đã tăng khoảng 80% kể từ đầu tháng 11 năm 2023. Hệ số giảm vì kỳ vọng lợi nhuận tăng lên: lợi nhuận quý 3 cao hơn ước tính khoảng 2.7%, và các nhà phân tích kỳ vọng mức tăng trưởng lợi nhuận khoảng 30%. Chữ "E" tăng nhanh hơn giá.
- P/E quá khứ của Nvidia, đóng cửa ngày 19 tháng 1115.68
- P/E tương lai của Nvidia9.55
- P/E tương lai của S&P 500, ngày 5 tháng 1117.7
- P/E tương lai của S&P 500, đầu năm 202622
- P/E quá khứ của S&P 500Khoảng 25
- P/E tương lai của S&P 500, trung bình 5 năm19.8
Hai con số, hai câu chuyện khác nhau
Hai chỉ số có thể chỉ theo hai hướng ngược nhau. Theo P/E tương lai, S&P 500 trông rẻ hơn bất kỳ lúc nào trong ba năm qua; theo P/E quá khứ khoảng 25 — cao hơn trung bình 5 năm là 24.4 và trung bình 10 năm là 23.7 — thì không. Khoảng cách chính là mức tăng trưởng mà các nhà phân tích kỳ vọng: 28.4% trong quý 4 và 16.1% cho cả năm 2027.
Và đây là điểm cần nhớ: P/E tương lai là một thước đo được xây dựng trên thông tin không hoàn hảo. Giá cổ phiếu thì biết chắc chắn, Nasdaq lưu ý, nhưng nửa lợi nhuận trong công thức dựa trên những dự đoán tốt nhất của các nhà phân tích. Khi những dự đoán đó thay đổi, P/E cũng thay đổi theo — P/E tương lai có thể tăng lên mà giá cổ phiếu không cần nhúc nhích. P/E quá khứ cũng có điểm yếu riêng: lợi nhuận đã qua có thể bị bóp méo bởi các khoản mục một lần. Không con số nào đứng một mình mà nói được cổ phiếu "rẻ" hay "đắt".

Cách đọc cả hai chỉ số trong năm phút
Thứ nhất, hãy đọc cả hai con số cùng nhau, đừng chỉ đọc một. Thứ hai, so sánh mỗi con số với lịch sử của chính nó: P/E tương lai của S&P 500 là 17.7 so với trung bình 5 năm là 19.8 và trung bình 10 năm là 19.1; P/E quá khứ là khoảng 25 so với 24.4 và 23.7. Thứ ba, kiểm tra xem các ước tính đang tăng hay giảm — một P/E tương lai giảm vì ước tính lợi nhuận tăng là câu chuyện khác hẳn một P/E giảm vì giá rơi.
P/E quá khứ cho biết công ty đã kiếm được bao nhiêu; P/E tương lai cho biết thị trường kỳ vọng công ty sẽ kiếm được bao nhiêu. Hãy dùng cả hai — và nhớ rằng con số tương lai là một dự báo, không phải một sự thật. Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư.



