Lãi kép: vì sao góp đều mỗi tháng thắng chờ một khoản lớn
Cùng 72,000 đô la, gửi một lần ở mức giả định ổn định 7% trong 30 năm thành 548,082 đô la — nhưng góp 200 đô la mỗi tháng chỉ thành 243,994 đô la. Khoảng cách là thời gian: đồng hồ lãi kép của mỗi đồng tiền bắt đầu chạy từ ngày nó được gửi vào.
Bản dịch từ bài tiếng Anh. Nếu có khác biệt, bản tiếng Anh là bản chuẩn.
Cùng 72,000 đô la, hai kết cục rất khác nhau
Lấy 72,000 đô la và đưa vào làm việc ở mức giả định ổn định 7% một năm trong 30 năm. Gửi một lần ngay ngày đầu, công thức giá trị tương lai — tiền gốc nhân với một cộng lãi suất, lũy thừa số kỳ — cho 72,000 × 1.07^30, tức 548,082 đô la. Giờ lấy cùng 72,000 đô la đó và rải ra thành 200 đô la mỗi tháng trong cùng 30 năm. Công thức góp đều hàng tháng cho 243,994 đô la. Cùng tổng số tiền, cùng 30 năm, cùng 7% — mà khoản gửi một lần cuối cùng lớn hơn 2.25 lần.
Khoảng cách là thời gian, không phải nỗ lực. Đồng hồ lãi kép của mỗi đồng tiền bắt đầu chạy từ ngày nó được gửi vào. Mọi đồng tiền của khoản gửi một lần đều có trọn 30 năm. 200 đô la đầu tiên của kế hoạch góp tháng có 30 năm, nhưng 200 đô la cuối cùng chỉ có một tháng. Định nghĩa lãi kép của Investopedia — lợi nhuận được tái đầu tư để tạo thêm lợi nhuận theo thời gian — áp dụng cho cả hai kế hoạch; khoản gửi một lần chỉ đơn giản cho quá trình đó nhiều thời gian hơn trên nhiều tiền hơn. Đó là sự đánh đổi thẳng thắn: chờ đến khi có một khoản lớn nghĩa là số tiền bạn đang có không được cộng dồn trong lúc chờ.
Điểm giao nhau: khi tăng trưởng bắt đầu vượt bạn
Kế hoạch góp tháng có một bước ngoặt lặng lẽ. Góp 200 đô la mỗi tháng nghĩa là mỗi năm có 2,400 đô la được gửi vào. Mức tăng của một năm vượt 2,400 đô la khi số dư vượt 2,400 đô la chia cho 7% — khoảng 34,286 đô la. Ở mức giả định ổn định 7%, điều đó xảy ra sau khoảng 10 năm: số dư đạt 34,617 đô la, và mức tăng của năm đó là 2,423 đô la, vừa vượt 2,400 đô la đã góp trong năm. Từ đó trở đi, mức tăng của một năm cộng vào số dư nhiều hơn số tiền góp trong năm đó.
Số dư tiếp tục nới rộng khoảng cách. Sau 20 năm, kế hoạch góp tháng có 104,185 đô la, trong đó 48,000 đô la là tiền đã góp. Điểm giao nhau không phải vạch đích — đó là lúc thói quen không còn là nguồn tăng trưởng chính và lãi kép tiếp quản công việc. Tiền góp vẫn quan trọng; chỉ là nó không còn là con số lớn nhất trong năm nữa.
- Sau 10 năm$34,617 (đã góp $24,000)
- Sau 20 năm$104,185 (đã góp $48,000)
- Sau 30 năm$243,994 (đã góp $72,000)
- Tỷ trọng tăng trưởng sau 30 nămKhoảng 70% số dư cuối
- Cùng $72,000 gửi một lần$548,082 sau 30 năm
Số dư cuối cùng thực sự đến từ đâu
Sau 30 năm, kế hoạch góp tháng có 243,994 đô la. Chỉ 72,000 đô la trong số đó là tiền từng được gửi vào — 29.5% số dư cuối. 171,994 đô la còn lại, khoảng 70%, là tăng trưởng: lợi nhuận trên tiền góp, và lợi nhuận trên chính lợi nhuận đó. Tỷ lệ này đảo ngược theo thời gian. Trong 10 năm đầu, tiền góp là 24,000 đô la trên số dư 34,617 đô la — phần lớn những gì đang có. Trong 10 năm cuối, tăng trưởng làm gần như toàn bộ công việc.
Đây là cùng một đường cong dồn về cuối như khoản gửi một lần, nhìn từ phía bên kia: lúc đầu, số tiền bạn bỏ vào chiếm ưu thế; về sau, số tiền nó kiếm được chiếm ưu thế. Nó cũng giải thích vì sao kế hoạch góp tháng thua xa khoản gửi một lần — tăng trưởng của khoản gửi một lần bắt đầu cộng dồn trên trọn 72,000 đô la ngay từ năm đầu, trong khi kế hoạch góp tháng mất cả thập kỷ để xây số dư tới mức tăng trưởng có thể gánh phần nặng.
Thói quen chính là chiến lược
Không điều nào trong số này nói rằng ai cũng có sẵn một khoản lớn, hay chờ đợi một khoản lớn là một kế hoạch. Hầu hết mọi người xây dựng tiết kiệm theo cách góp tháng, từng kỳ lương một, và bài học thực sự của phép so sánh là cái giá của sự chần chừ: mỗi tháng tiền nằm ngoài kế hoạch là một tháng đồng hồ lãi kép của nó không bao giờ chạy. Bắt đầu với 200 đô la mỗi tháng ngay bây giờ thắng chờ nhiều năm để bắt đầu với số tiền lớn hơn, vì những đồng tiền đầu tiên là những đồng được cộng dồn lâu nhất. Hướng dẫn của SEC dành cho người mới tiết kiệm minh họa cùng phép toán lãi kép với số tiền nhỏ: 730 đô la tiết kiệm một lần ở mức 5% tăng lên 931.69 đô la sau 5 năm và 3,155.02 đô la sau 30 năm.
Và những lưu ý thường lệ vẫn đúng. Mức 7% ổn định mỗi năm không tồn tại trong thực tế — thị trường biến động, lạm phát bào mòn sức mua, và các con số ở đây chỉ là lăng kính để thấy thời gian định hình kết quả ra sao, không phải dự báo khoản đầu tư thực tế nào sinh lợi bao nhiêu. Điều lăng kính cho thấy rất đơn giản: thói quen chính là chiến lược, và bắt đầu càng sớm thì phần tăng trưởng trong số dư cuối càng lớn so với tiền đã góp. Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư.
