Rủi ro và biến động: vì sao mất 50% cần tăng 100% mới hồi lại

Mất 10% cần tăng 11.1% mới hòa vốn. Mất 50% cần tăng 100%. Vào Thứ Hai Đen tối năm 1987, Dow giảm 22.6% chỉ trong một ngày — và con đường hồi lại dốc hơn cú rơi.

Hình minh họa AI cho bài tin này: Rủi ro và biến động: vì sao mất 50% cần tăng 100% mới hồi lại
Hình minh họa do AI tạo, không phải ảnh thật.

Bản dịch từ bài tiếng Anh. Nếu có khác biệt, bản tiếng Anh là bản chuẩn.

Phép toán để quay về con số không

Lấy 100,000 đô la. Mất 10% còn 90,000 đô la, và để quay về 100,000 đô la cần tăng 11.1%. Mất 20% còn 80,000 đô la, và con đường hồi lại là 25%. Mất 30% còn 70,000 đô la, và con đường hồi lại là 42.9%. Mất 50% còn 50,000 đô la, và con đường hồi lại là 100% — số tiền phải tăng gấp đôi chỉ để đứng yên tại chỗ.

Mức tăng cần thiết lớn nhanh hơn mức giảm, vì mỗi cú giảm đều thu hẹp cái nền mà sự hồi phục được đo từ đó. Đó là phép toán đằng sau sự khác biệt giữa biến động và rủi ro: biến động đo mức giá dao động, còn rủi ro hỏi rằng tiền có quay lại hay không. Như một bài giải thích của Nasdaq nói, "Biến động chỉ là nhiễu, còn rủi ro mới là thứ đáng chú ý."

Bảng phép toán hồi phụcNguồn: Investopedia
  • Giảm 10%cần tăng 11.1%
  • Giảm 20%cần tăng 25%
  • Giảm 30%cần tăng 42.9%
  • Giảm 50%cần tăng 100%
  • Giảm 22.6% trong Thứ Hai Đen tối, 1987cần tăng 29.2%
  • Giảm 90% sau năm 1929cần tăng 900%

Thứ Hai Đen tối: một ngày, con đường hồi lại 29.2%

Ngày 19 tháng 10 năm 1987 là ví dụ rõ nhất về phép toán này trong một ngày. Chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones mất 508 điểm, 22.6%, trong một phiên, xóa sổ hơn 500 tỷ đô la giá trị thị trường — cú giảm trong ngày lớn nhất trong lịch sử của Dow, theo Investopedia. Mất 22.6% cần tăng 29.2% mới quay về mức đóng cửa của ngày thứ Sáu.

Thị trường đã leo lại được. Chỉ trong hai phiên giao dịch, Dow đã lấy lại 288 điểm, 57% mức giảm của Thứ Hai Đen tối, và trong chưa đầy hai năm, thị trường chứng khoán Mỹ đã vượt qua các mức cao trước cú sụp đổ. Cú giảm là biến động — một cú dao động dữ dội. Nó chỉ trở thành rủi ro với số tiền rời đi ở đáy và không bao giờ quay lại.

Khi một cú giảm không còn tạm thời

Cú giảm năm 1929 cho thấy đầu còn lại của thang đo. Từ mức cao năm 1929, Dow đã mất gần 90% giá trị, và leo lại cần mức tăng 900%. Đến ngày 23 tháng 10 năm 1929, Dow đã giảm 20% so với các mức cao tháng 9, và cú giảm đã kích hoạt một làn sóng gọi ký quỹ, khi các nhà môi giới yêu cầu hoàn trả các khoản vay.

Tiền vay là thứ biến một cú dao động thành mất mát vĩnh viễn: lệnh gọi ký quỹ ép phải bán vào thời điểm tệ nhất, khi con đường hồi lại dốc nhất. Điều tương tự đúng với việc bán trong hoảng loạn, hay cần tiền mặt trong lúc giá đang giảm. Và một công ty riêng lẻ có thể sụp đổ hoàn toàn và không bao giờ quay lại, trong khi một chỉ số rộng được tái cấu trúc. Một cú giảm giá chỉ trở thành mất mát vĩnh viễn khi tiền rời đi, bị ép rời đi, hay doanh nghiệp đằng sau nó không còn nữa.

Một vách đá dốc tối lúc chạng vạng với con đường hẹp quanh co leo lên về phía ánh sáng nhỏ trên đỉnh
Hình minh họa do AI tạo, không phải ảnh thật.

Sự phân biệt này dùng để làm gì

Sau Thứ Hai Đen tối, các sàn giao dịch đã đặt ra một khoảng nghỉ: cầu dao ngắt mạch dừng giao dịch khi S&P 500 giảm 7%, 13% hay 20% trong một ngày — 15 phút cho hai mức đầu, và dừng đến hết ngày ở mức 20%. Chính thị trường thừa nhận rằng phần khó nhất của một cú giảm là quyết định mà nó ép buộc ngay trong khoảnh khắc đó.

Câu hỏi mà phép toán đặt ra rất đơn giản: nếu ngày mai giảm 30%, kế hoạch có đứng vững không? Biến động là cái giá của hành trình. Rủi ro là tiền có quay lại hay không. Không có gì ở đây nói rằng cú giảm tiếp theo kết thúc nhanh, hay bất kỳ cổ phiếu nào sẽ làm gì tiếp theo. Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư.

Nguồn

Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Số liệu tính tới thời điểm đăng ở trên, lấy từ các nguồn có dẫn link; thị trường thay đổi nhanh. Genexus Alpha không phải cố vấn đầu tư hay môi giới đăng ký.