Trung bình giá: khi có một khoản lớn, bỏ một lần hay rải dần?
Bạn đã có tiền trong tay — tiền thưởng hay thừa kế. Bỏ một lần, hay 1,000 đô la mỗi tháng? Từ năm 1950, bỏ một lần thắng 72% các giai đoạn 12 tháng của S&P 500; trong 106 giai đoạn thị trường mất hơn 10%, người mua dần thắng 101 lần.
Bản dịch từ bài tiếng Anh. Nếu có khác biệt, bản tiếng Anh là bản chuẩn.
Hai câu hỏi khác nhau
Trung bình giá nghĩa là đầu tư cùng một khoản tiền vào những khoảng thời gian đều đặn, bất kể giá cả. Investopedia mô tả đây là chiến lược loại bỏ sự bất định của việc đoán thời điểm thị trường bằng cách tuân thủ một lịch đầu tư cố định, và lưu ý nó nhằm giúp nhà đầu tư quản lý rủi ro thay vì tăng lợi nhuận. Ví dụ quen thuộc nhất là kế hoạch 401(k), trong đó một phần của mỗi kỳ lương tự động được gửi vào, kỳ này qua kỳ khác.
Nhưng cách đó không có lựa chọn thực sự: tiền đến từng chút một, nên nó được đầu tư từng chút một. Morningstar cũng phân biệt như vậy — đưa tiền vào làm việc khi có tiền là cách hầu hết mọi người đầu tư. Quyết định thực sự chỉ đến khi tiền đã nằm trong tay: tiền thưởng cuối năm, một khoản thừa kế, tiền bán một tài sản. Nghiên cứu của Vanguard được xây dựng cho đúng trường hợp đó, so sánh một khoản tiền bỏ vào tất cả cùng lúc với cùng khoản tiền đó rải ra trong 12 tháng.
Nghiên cứu nói gì: bỏ một lần thắng khoảng hai lần trong ba
Nghiên cứu năm 2012 của Vanguard, được Nasdaq đưa tin, so sánh hai cách làm trong các giai đoạn 10 năm lăn ở Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Úc, đưa tiền vào danh mục 60% cổ phiếu và 40% trái phiếu trong 12 tháng. Bỏ vào tất cả cùng lúc thắng 67% các giai đoạn ở Hoa Kỳ, 67% ở Vương quốc Anh và 66% ở Úc, và cuối cùng hơn trung bình khoảng 2.3% ở Hoa Kỳ. Kéo lịch ra 36 tháng còn tệ hơn: so với kế hoạch 36 tháng, bỏ một lần thắng khoảng 90% các giai đoạn ở Hoa Kỳ.
Một phép thử chỉ dùng cổ phiếu kể cùng câu chuyện. Nasdaq chạy phép so sánh trên S&P 500 tính từ năm 1950, bỏ một lần đối đầu mua dần 12 tháng: bỏ một lần thắng 651 trong 909 giai đoạn 12 tháng lăn, khoảng 72%. Lý do giống như Morningstar đã nói — thị trường tăng thường xuyên hơn giảm, nên tiền giữ lại để đầu tư sau thường bỏ lỡ một phần đà tăng.
- Các giai đoạn 12 tháng lăn đã thử909
- Bỏ một lần thắng651 giai đoạn, khoảng 72%
- Giai đoạn bỏ một lần mất hơn 10%106
- Người mua dần làm tốt hơn trong101 trong 106 giai đoạn đó
- Mức mất trung bình trong các giai đoạn đó, bỏ một lầnkhoảng 19%
- Mức mất trung bình trong các giai đoạn đó, mua dầnkhoảng 10%
Một phần ba còn lại: khi rải dần thắng
Một phần ba thời gian mà rải dần thắng không phải ngẫu nhiên — nó tập trung vào những năm xấu. Phép thử S&P 500 của Nasdaq tìm thấy 106 giai đoạn mà bỏ một lần mất hơn 10% trong 12 tháng. Trong những giai đoạn đó, người mua dần làm tốt hơn 101 lần. Bỏ một lần mất trung bình khoảng 19% trong những năm đó, so với khoảng 10% của người mua dần. Rải tiền ra không tránh được đợt giảm, nhưng nó mua được nhiều cổ phần hơn với giá thấp hơn trên đường đi xuống.
Một ví dụ đơn giản cho thấy cùng sự chia tách đó. Lấy 12,000 đô la và một thị trường tăng 15% trong một năm, tăng đều từng tháng: bỏ một lần cuối năm có 13,800 đô la, trong khi 1,000 đô la mỗi tháng cuối năm có 12,954 đô la — bỏ một lần hơn 846 đô la. Giờ lật ngược năm đó thành giảm 15%: bỏ một lần cuối năm còn 10,200 đô la, trong khi người mua dần cuối năm có 11,001 đô la — rải dần hơn 801 đô la. Đây là các con số đơn giản hóa với lãi kép đều hàng tháng, không phải dự báo; chúng cho thấy khoảng cách giữa hai cách thường tính bằng hàng trăm đô la trên 12,000 đô la, chứ không phải hàng nghìn.
Khi nào rải dần vẫn là lựa chọn đúng
Không điều nào trong số này khiến rải dần trở nên sai — nó khiến rải dần thành một sự đánh đổi, và nghiên cứu tiếp theo của Vanguard, được Nasdaq đưa tin, gợi ý khoảng 3 tháng cho những nhà đầu tư không chịu nổi việc bỏ một khoản lớn vào tất cả cùng lúc. Một cửa sổ ngắn hơn giữ lại phần lớn lợi thế của bỏ một lần trong khi cho nhà đầu tư thời gian làm quen. Morningstar nói thêm rằng rải dần là cách hợp lý để xử lý một khoản thừa kế bất ngờ hay khoản tiền lớn đột xuất, khi quyết định tất cả cùng lúc gây choáng ngợp, và rằng quay lại mức phân bổ mục tiêu từng chút một tốt hơn ngồi yên trên đất khô mãi mãi.
Những lưu ý của Investopedia vẫn đúng. Rải dần hiệu quả nhất khi giá lên xuống; nếu giá tăng liên tục, người mua theo lịch cuối cùng có ít cổ phần hơn, và nếu giá giảm liên tục, lịch trình cứ tiếp tục mua trong khi đứng ngoài có thể khôn ngoan hơn. Chiến lược này cũng ít rủi ro hơn nhiều với quỹ chỉ số so với một cổ phiếu riêng lẻ, nơi rải dần mà không nghiên cứu công ty có thể cứ thêm vào một vị thế xấu. Quyết định vì vậy mang tính cá nhân: phép toán ủng hộ bỏ vào tất cả cùng lúc, nhưng kế hoạch tốt nhất là kế hoạch mà nhà đầu tư thực sự theo được qua một đợt giảm. Nội dung giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư.
